Familiespellen voor kerst: samen spelen met jong en oud

Wat werkt aan een kersttafel met jong en oud?

Aan de kersttafel zit een kind dat net goed kan tellen, een tiener die snel afhaakt, een oom die elke regel wil weten en een oma die vooral gezellig mee wil doen. Wat dan werkt: regels die je in een paar minuten uitlegt, beurten die snel rondgaan en een beetje geluk, zodat de ervaren speler niet altijd wint.

Dat laatste klinkt raar, maar het helpt. Als een kind van 8 een echte kans maakt tegen opa, blijft iedereen aan tafel zitten. Op een paar puzzels en de Exit-kalender na kunnen alle spellen hieronder vanaf 8 jaar of jonger. Meer keuze vind je bij de familiespellen.

Spellen die opa en een kind van 8 allebei leuk vinden

• Rummikub The Original Classic: iedere speler heeft een plankje met cijferstenen en probeert die kwijt te raken in reeksen of groepen. Je mag ook schuiven met wat al op tafel ligt, en daar zit het denkwerk. Wie cijfers en kleuren kent, doet mee. Voor 2 tot 4 spelers vanaf 6 jaar, 20 tot 40 minuten.
• Qwirkle: stenen met vormen en kleuren aanleggen, waarbij een rij steeds één kleur of één vorm heeft. Zes in een rij is een Qwirkle en levert extra punten op. Won de Spiel des Jahres 2011. Voor 2 tot 4 spelers vanaf 6 jaar, ongeveer 45 minuten.
• Doolhof: je schuift een gangkaart in het bord, zodat het labyrint verandert, en loopt dan naar je volgende schat. Wie een paar stappen vooruit denkt, heeft voordeel, en leeftijd maakt daarbij minder uit dan je zou denken. Voor 2 tot 4 spelers vanaf 7 jaar, 20 tot 30 minuten.
• Ticket to Ride Europe: verzamel treinkaarten in de juiste kleur en claim spoorlijnen tussen Europese steden. In de doos zitten 225 plastic treintjes in vijf kleuren. Voor 2 tot 5 spelers vanaf 8 jaar, 30 tot 60 minuten.

Kerstpuzzels en adventskalenders

Niet iedereen wil een spel met winnaars. Een puzzel kan dagen op een bijzettafel liggen.

Echt in kerstsfeer zijn de adventskalenders. Bij de Jan van Haasteren Adventskalender 2026 en de Wasgij Christmas Adventskalender Kerstmis tv-special zit achter elk van de 24 deurtjes een puzzel van 54 stukjes. Laat elke avond iemand anders een deurtje openen. Jumbo geeft bij beide een leeftijdsadvies van 15+, dus help jongere kinderen een handje. Bij de Exit Adventskalender: De Magie van Kerst los je elke dag een raadsel op in een verhaal over een magisch kerstbos. Er zitten hints bij, zodat je niet vast komt te zitten. Vanaf 10 jaar, alleen of samen.

Voor de dagen zelf is Jan van Haasteren Kerstmis een grote plaat van 1000 stukjes met een kerstman naast zijn slee en een plein vol chaos. Bij Wasgij Christmas 22 Niet zo'n stille nacht puzzel je niet wat op de doos staat, maar wat een personage ziet. Er zitten twee puzzels van 1000 stukjes in, vanaf 15 jaar. Meer vind je bij de puzzels.

Samenwerken: voor wie niet van verliezen houdt

In een samenwerkspel win of verlies je met z'n allen. Dat voorkomt een boze kleuter of een mokkende oom.

• The Mind: samen kaarten in oplopende volgorde leggen, zonder te praten. Je begint met één kaart per persoon en het wordt per level spannender. Voor 2 tot 4 spelers vanaf 8 jaar, ongeveer 20 minuten.
• Hanabi: je houdt je kaarten verkeerd om en de anderen geven tips, zodat jullie samen een vuurwerkshow opbouwen. Spiel des Jahres 2013. Voor 2 tot 5 spelers vanaf 8 jaar, 15 tot 30 minuten.
• Escape the Temple: zoek in een donkere tempel sleutels onder de tegels en onthoud waar ze liggen, terwijl een wilde aap dichterbij komt. Voor 2 tot 4 spelers vanaf 8 jaar.
• Unlock! Kids Avonturen van Detectives: drie detectiveverhalen met raadsels op kaarten, zonder app. Voor 1 tot 4 spelers vanaf 6 jaar, 15 tot 30 minuten per avontuur.

Alle spellen van dit soort staan bij de samenwerkspellen.

Korte spellen tussen het eten door

Tussen het hoofdgerecht en het dessert zit vaak een half uur. Dan wil je iets dat in een kwartier klaar is en weinig ruimte op tafel vraagt.

• Halli Galli: draai kaarten met fruit om en sla op de bel zodra je precies vijf dezelfde vruchten ziet. Wie tot vijf kan tellen, doet mee. Voor 2 tot 6 spelers vanaf 6 jaar, ongeveer 15 minuten.
• Trio: vraag om iemands hoogste of laagste kaart en zoek drie dezelfde getallen. Voor 3 tot 6 spelers vanaf 7 jaar, 15 minuten.
• Quickstop Family: bedenk bij een thema snel een woord met een van je letters. Iedereen speelt tegelijk. Voor 2 tot 7 spelers vanaf 7 jaar, ongeveer 15 minuten.
• Regenwormen: gooi met acht dobbelstenen, spaar wormen en steel tegels van een ander. Voor 2 tot 7 spelers vanaf 7 jaar, ongeveer 20 minuten.
• Beverbende: je kent maar twee van je vier kaarten en wilt zo weinig mogelijk strafpunten. Kinderen onthouden vaak beter waar welke kaart ligt. Voor 2 tot 6 spelers vanaf 6 jaar, ongeveer 20 minuten.

Is de familie groot, lees dan ook de tips voor spellen voor een grote groep.

Hoe kies je?

Begin bij de jongste. De leeftijd op de doos geldt voor de jongste speler. Zit er een kind van 6 aan tafel, kies dan Rummikub, Qwirkle, Halli Galli of Beverbende. Voor jongere kinderen staan er tips per leeftijd in het artikel over spellen voor kinderen.

Tel het aantal mensen. Veel bordspellen stoppen bij 4 spelers. Regenwormen en Quickstop Family gaan tot 7, Halli Galli, Trio en Beverbende tot 6. Ben je met meer, laat dan twee mensen samen een hand spelen.

Houd de uitleg kort. Na een lange maaltijd wil niemand een regelboekje. Speel een proefronde met open kaarten en begin daarna gewoon.

Wissel af. Een kort spel na het eten, een samenwerkspel als de stemming gespannen is en een puzzel voor wie niet meespeelt.